Tražilica
E-mail

 

 15. siječnja

 

     1622.  kršten je Moliere (pravim imenom Jean - Baptiste Poquelin). ( > )
          
    1791.  rođen je Franz Grillparzer, austrijski književnik, prvenstveno poznat kao dramatičar.
               Sapfa; Zlatno runo; Beskrajna sreća kralja Ottokara; Nesloga braće u kući Habsburga;
               Židovka iz Toleda.
( > )

    1795.  (4. siječnja po julijanskom kalendaru) rođen je Aleksandr Sergejevič Gribojedov,
               ruski književnik i diplomat. Njegova komedija Teško pametnome u prvom je izdanju bila
               cenzurirana. Nakon rusko - perzijskog rata (1826. - 28.) sklopio je povoljan mirovni ugovor.
               Ubijen je u Teheranu 11. veljače (30. siječnja po julijanskom kalendaru) 1829. gdje je radio
               na učvrščivanju ruskih političkih pozicija. ( > )
 
   1809.  rođen je Pierre - Joseph Proudhon, francuski publicist i socijalni teoretičar. Postao
               je popularan nakon objavljivanja spisa Što je vlasništvo  iz 1840. u kojem izjavljuje da je
               svako vlasništvo krađa. Njegov sustav mutualizam zagovara reformu kapitalizma na
               miran način putem radničkih asocijacija, pučkih banaka i besplatnih kredita  - ukidanjem
               kamata a na temelju uzajamne pomoći te negira potrebu države i političkih organizacija.
               Zbog kritiziranja Louisa Napoleona osuđen je, zatvoren i prognan. Anarhisti su u njemu
               pronašli jednog od svojih ideologa. Sustav ekonomskih kontradikcija ili filozofija bijede;
               Banka naroda; Pravo na rad i pravo vlasništva; O federativnom principu.
( > )

    1850.  rođen je Mihail Eminescu, rumunjski književnik. Iako je pisao i romane, novele te dramske
               tekstove, najutjecajnije su mu pjesme - bogatog jezika i savršene metrike s prevladavajućim
               pesimističnim ugođajem. ( > )

    1858.  rođen je Giovanni Segantini. ( > )

    1891.  rođen je Blaž Jurišić, hrvatski jezikoslovac i publicist. Istraživao je dijalektalni govor (Govor
               otoka Vrgade), jadransku toponimiju, pisao onomastičke studije i zalagao se za samostalnost
               hrvatskog jezika. Pravaš po opredjeljenju, proučavao je djelo A. Starčevića te uređivao novine
               Hrvat i časopise Omladina, Hrvatsko kolo i Hrvatska revija. ( > )

               Istog dana, ali po julijanskom kalendaru 3. siječnja, rođen je Osip Emiljevič Mandeljštam,
               ruski književnik, uz N. S. Gumiljeva i A. Ahmatovu, pripadnik akmeista, za koje je napisao ma -
               nifest Jutro akmeizma. Pjesničke zbirke Kamen i Tristia spoj su visokog estetizma i unutarnje
               imaginacije. Buka vremena (autobiografska proza); esej O poeziji. ( > )

    1895.  rođen je Artturi Virtanen. ( > )

    1896.  rođen je Josip Horvat (Horvath). ( > )

    1902.  rođen je Karlo Štajner, hrvatski publicist. Od 1932. je u Moskvi vodio izdavačku djelatnost
               Kominterne. Uhićen 1936., 20 je godina proveo po staljinističkim logorima. 7000 dana u Sibiru.
               ( > )

               Iz knjige Homo poeticus Danila Kiša (Globus, Zg.; Prosveta, Bg. 1983. str. 157. - 59.)
               prepisujemo dijelove :

               "Jednom drugom prilikom, također u Zagrebu, Karlo me upoznaje sa svojom ženom, Ruskinjom
               Sonjom... Svako poređenje, svaka asocijacija, sa mitskom Penelopom, uvredljivo je. Jer dok je
               helenska Penelopa tokom dvadeset godina vezla svoj vez u miru božjem, pod blagim helenskim
               nebom, odbijajući mnogobrojne prosce, a na opšte divljenje sugrađana, dotle je u modernoj,
               suvremenoj verziji sovjetskog mita, Sonja ponižena, popljuvana, namučena žena narodnog
               neprijatelja (...) u trenutku kada je on uhapšen, Sonja je bila u poslednjem mesecu trudnoće.
               Devojčica koja će se roditi umrla je od bede, hladnoće, bolesti (...) Posmatram Gospođu Štajner,
               i sklanjam pogled. Taj se pogled ne može izdržati ! (...) otkrivam nešto što nikad u svom veku
               nisam video : mrtve oči ! Ne kao oči slepca, ne slepe oči (...) mrtve oči na živom licu. I sada,
               tek sada, prepoznajem u Karlu Štajneru, indirektno, ono što sam tražio : onih dvadeset godina,
               preko 7000 dana, provedenih u dalekim sibirskim predelima iznad polarnog kruga ! Poniženja,
               batinanja, strah, glad, studen, smrt."

    1919.  umrla je Rosa Luxemburg, njemačka političarka poljsko - židovskog podrijetla - suosnivačica
               KP Njemačke 1918. Nakon neuspjelog radničkog ustanka uhićena je i ubijena. Britannica online
               enciclopedia spominje njen nadimak Krvava Rosa (Bloody Rosa; Blutige Rosa). Industrijski
               razvitak Poljske; Socijalna reforma ili revolucija; Uvod u političku ekonomiju; Akumulacija
               kapitala; Kriza socijaldemokracije.
( > )

    1929.  rođen je Martin Luther King, američki svećenik i političar. Započeo je nenasilnu kampanju
               za građanska prava i bojkot rasne segregacije u autobusima 1955. - 56. Nobelovu nagradu
               za mir je primio 1964. kao dotada najmlađi laureat u povijesti. Ubijen je u atentatu u Memphisu
               4. travnja 1968. ( > )

    1934.  umro je Hermann Bahr, austrijski književnik čiji su eseji, kritike, studije, drame, putopisi i
               romani bili među najčitanijima u razdoblju moderne u Hrvatskoj. Prevladavanje naturalizma;
               Prilog kritici moderne; Dalmatinsko putovanje..
. ( > ) 

    1938.  umro je Tomislav (Tomo) Maretić. ( > )

    1955.  umro je Isak Samokovlija, bosanski književnik. Izrazito socijalno senzibiliziran, u pripovjet -
               kama i romanima je opisivao život Židova. Od proljeća do proljeća; Plava Jevrejka; Nosač
               Samuel; Tragom života.


               Istog dana umro je Yves Tanguy. ( > )

   1992.  Republika Hrvatska je međunarodno priznata kao suverena država. Tog su nas dana
              priznale Belgija, Velika Britanija, Danska, Malta, Austrija, Švicarska, Nizozemska, Mađarska, Nor -
              veška, Bugarska, Poljska, Italija, Kanada, Australija, Francuska, Finska i Švedska. To su već prije
              učinile Sveta Stolica, Njemačka, Island, Estonija, Litva, Latvija, Slovenija, Ukrajina i San Marino. 

   2011.  je Wikipedija, besplatna internetska enciklopedija, obilježila svoju desetu godišnjicu.

   2014.  umro je Roger Lloyd-Pack, britanski glumac - nezaboravni Trigger (Brzi) iz tv-serije Mućke
               (Only Fools and Horses).
        
Image
 
 



    Zavičajne vijesti

 

1838. u Varaždinu,
 Metel Ožegović
je uputio
Poziv za osnivanje Družtva narodnog
– prve „ilirske“ čitaonice.
 
 
    1913.  umro je Vjekoslav Klemen. ( > )  
 
    1930.  umro je Oskar Egersdorfer, industrijski poduzetnik i veletrgovac, nekadašnji varaždinski
               gimnazijalac. U vojsci je stekao čin poručnika a  jedno je vrijeme živio u Južnoj Americi te
               bio instruktor čileanske vojske i voditelj rudnika u Peruu. Sudjelovao je u gradnji Panamskog
               kanala, u Kolumbiji uzgajao banane te kupovao brodove... Po povratku, švedska vlada ga
               je imenovala počasnim konzulom u Zagrebu.

    1970.  umro je u Varaždinu Valent Novak, veterinar i društveni radnik. Nakon varaždinske gim -
               nazije studirao je veterinu u Zagrebu gdje je i doktorirao. Radio je u Petrijancu i Varaždinu
               kao upravitelj Veterinarske stanice, tada najmodernije u Hrvatskoj. Suosnivač je i direktor
               Poslovnog udruženja veterinarskih stanica koje je imalo međurepublički karakter. ( > )

 

 
« Prethodna   Sljedeća »

Metel Ožegović

Barun Metel Ožegović rodio se 4. svibnja 1814. u Zagrebu. Školovao se u Zagrebu i Pešti i bio veliki pristaša ilirizma, za koji je tvrdio da je prvenstveno književni pokret.

više

Povijest knjižnice

Postojimo od 1838. godine. Mnogostruko više prostora od ovog kvadratića potrebno je da bi se, barem u natuknicama, pobrojale bar bitnije mijene, planovi (ostvareni ili ne), težnje i pokušaji da služimo svojoj svrsi.

više

© 2017 knjiznica-vz.hr
Web design by interactive d.o.o.
Powered by Orbis.